zondag 5 maart 2017

Ja, waarom lossen we de staatsschuld eigenlijk niet meer af?

Gisteren las ik een heel klein bericht in de krant (AD) in het kader van de verkiezingen over wat de kiezer echt zou bezig houden. In het stukje kwam een dame aan het woord die zich afvroeg waarom we, nu het economisch weer wat beter lijkt te gaan, de extra inkomsten van de overheid niet gebruikt wordt om de staatsschuld versneld af te lossen. Of eigenlijk überhaupt af te lossen. En ik kan haar daar wel in volgen.

Soms lijkt het wel of Nederland zijn staatssculd aan het aflossen is, als je berichten als deze leest, maar dan wordt altijd gesproken over de relatieve staatsschuld. Uitgedruk in procenten ten opzichte van de hoogte van de economie.
En dat is voor mij net zoiets als je aflossingsvrije hypotheek uitdrukken als percentage van je inkomen: Als je een loonsverhoging krijgt daalt je hypotheek dan.

Bron: www.staatsschuldmeter.nl
Dat heb ik alleen nooit iemand zo expliciet horen zeggen. Wel werd dit argument altijd gebruikt om de aflossingsvrije hypotheek te verdedigen: huizenprijzen stijgen, inflatie maakt de schuld minder waard, en de inkomsten stijgen. De aflossingsvrije hypotheek werd dus steeds draagbaarder. Maar daalde niet..... En bij de hypotheekschulden moeten we tegenwoordig wel verplicht aflossen.

Als je gaat kijken naar de hoogte van de staatsschuld sinds 1900 zie je een exponentiële groei. De staatsschuld groeit dus steeds sneller. Dat kun je mooi zien als je het in een grafiek presenteert.

 Er zijn in de afgelopen ruim 100 jaar maar twee periodes geweest dat de staatsschuld even daalde. Maar over het algemeen stijgt de staatsschuld dus steeds sterker. En zolang er geen begrotingsoverschot is zal de staatsschuld in absolute getallen ook blijven stijgen.

Waarom wil geen enkele partij hier dan korte metten mee maken? Is het bedienen van potentiële stemmers dan echt veel belangrijker dan een goed huishoudboekje?

Misister Dijsselbloem zei pas wel wat verstandige dingen. Hij wilde de staatsschuld verder naar beneden brengen, maar had het helaas daarbij nog steeds over de relatieve staatsschuld: Die moet volgens hem naar 40%, want dan heb je een buffer als het weer slechter gaat met de economie.

Ik weet niet hoe jullie tegen een buffer voor slechtere tijden  aankijken, maar ik zie een niet-maximale schuld niet als buffer. Een buffer betekent harde contanten (of op de bank natuurlijk) die ik over heb en kan inzetten bij minder inkomen of onverwachte uitgaven. Voor een land geldt blijkbaar wat anders.

Ik zou dus pleiten om te streven naar een staatsschuld van 0. Dat scheelt heel veel rentebetalingen, ook al is de rente nu heel laag. Maar die rente zal ongetwijfeld ooit weer eens gaan stijgen. En 3% over 500 miljard euro is toch een rentelast van 15 miljard euro per jaar of bijna €900 per Nederlander per jaar. Daar kun je een hoop andere nuttige zaken voor doen al was het maar een belastingverlaging.

Wat vind jij dat er met de staatsschuld moet gebeuren?

Update: Geheel toevallig schreef ook geldnerd een blog over de staatsschuld vandaag. Met een net iets andere invalshoek.



8 opmerkingen:

  1. We maken ons weer druk over hetzelfde onderwerp. Je linkt overigens naar een linkfarm, de Nederlandse staatschuld staat op http://www.destaatsschuldmeter.nl/.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. In de huidige politiek denkt men maximaal 4 jaar vooruit. Het verlagen van de staatsschuld is voor de langere termijn en die visie ontbreekt.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ja, ik ben zo iemand die zijn schuld uitdrukt als verhouding tot mijn inkomen, zie hier
    Maar om terug te komen op je staatsschuldstandpunt: waarom zou de staatsschuld 0 moeten zijn? Bijna elk persoon en bedrijf heeft vreemd vermogen, waarom de staat niet? Het vastgoed van de staat is vele malen meer waard dan de staatsschuld, dus de staat heeft een positief eigen vermogen.
    En waarom hebben bedrijven vreemd vermogen? Omdat ze met dat vreemd geld meer rendement kunnen maken als ze het in hun bedrijf gebruiken. Dit geldt ook voor de staat: een miljard aflossen levert veel minder op dan een miljard investeren in onderwijs, wegen, gezondheid etc.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Bij bedrijven klopt dat met meer winst wordt gemaakt met vreemdvermogen, maar (meestal) wordt dat later weer langzaam terugbetaald. Door het aflossen van obligaties of het terugkopen van aandelen. De staat doet dat geheel niet.
      Het hoeft van mij niet per se 0 te zijn, volgens mij schrijf ik dat ook niet dat ik dat vind.
      Alleen kijkt men nu vooral naar wat mag van Brussel in plaats van dat men aangeeft wat ze zelf verstandig vinden.
      Dijsselbloem had het over 40%. Maar in 2007 was het ook 40% en dat was niet genoeg om hele zware bezuinigingen te kunnen voorkomen.

      Verwijderen
  4. de grafiek geeft een vertekend beeld. er moet ook rekening worden gehouden met inflatie per jaar. De staatschuld valt relatief mee, als je kijkt naar de economische omzet van nederland.
    En volgend punt met geld maak je geld en hou je banen als we bezuinigen verlies je banen in de overheid. en die mensen vragen uitkering aan en dit verhoogt ookde de staatschuld

    groetjes lars

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Herfinanciering van de staatschuld (waar mogelijk) lijkt me eigenlijk wel en goed idee voor dit moment. Met een rente van bijna 0% (zo zelfs negatief!) is dat al een stuk voordeliger. Maar moet toegeven dat het terugdringen van de staatschuld zo'n slecht idee nog niet is.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. We zullen toch als burger uiteindelijk via belasting de rente moeten betalen op onze schuld. Een miljard of 10 per jaar.

    Ik ben voor aflossen want op laten oplopen is precies het doel dat de rente ontvanger wil behalen.

    Oftewel zoals Rotschild zei: "Permit me to issue and control the money of a nation, and I care not who makes its laws!"

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Wat gebeurt er eigenlijk als we het niet meer kunnen betalen?

    Dat is niet nu of in de nabije toekomst maar het is wel een garantie dat het moment een keer komt als het blijft oplopen.

    BeantwoordenVerwijderen